پلتفرم ها اعمال حاكميت دولت ها را تغيير مي دهند

پلتفرم ها اعمال حاكميت دولت ها را تغيير مي دهند يك كارشناس فضاي مجازي با بيان اينكه پلتفرم هاي اجتماعي در حال تغيير اعمال حاكميت دولتها هستند، گفت: در مقابله با قدرت اين شبكه هاي خارجي، نيازمند استقلال نسبي در خدمات پايه و كاربردي هستيم. پلتفرم هاي اجتماعي طي هفته هاي اخير با اخراج دونالد ترامپ رئيس جمهور آمريكا از عضويت در اين شبكه ها، قدرت خود را به نمايش گذاشته و نشان دادند كه به زودي شاهد تغيير در مناسبات سياسي جهان و حكمراني پلتفرم ها بر حكمراني دولتها خواهيم بود. با اين وجود اين سوال مطرح مي شود كه ما براي آينده كشور در حوزه حكمراني فضاي مجازي و حاكميت سايبري چه عملكردي بايد داشته باشيم. محمد مهدي حبيبي فعال فضاي مجازي در اين باره معتقد است كه حيات حقيقي ما به پلتفرم ها محتاج شده و اين شبكه هستند كه براي ما قاعده تعيين مي كنند به همين دليل دولت ها بايد از خواب بيدار شده و اين حاكميت را تحت كنترل خود درآورند. وي با بيان اينكه آن كسي مي تواند در مقابل ديگران حكمراني كند كه نيازهاي ديگران را در اختيار داشته و بتواند به آن پاسخ دهد، گفت: تا زماني كه افراد نيازمند شبكه هاي اجتماعي باشند، اين پلتفرم ها به همان ميزان قدرت پيدا كرده و مي توانند حكمراني كنند. حيات حقيقي ما به پلتفرم هاي اجتماعي محتاج شده اين كارشناس با اشاره به اينكه در شرايط كنوني پلتفرم هاي فضاي مجازي وارد زندگي مردم شده و نقاط و گلوگاههاي نياز مردم را شناسايي مي كنند، ادامه داد: به همين دليل است كه حيات حقيقي ما به پلتفرم هاي اجتماعي محتاج شده و طبيعتاً اين شبكه ها بر ما حكومت كرده و براي ما قاعده مي گذارند. وي با اشاره به اقداماتي كه پلتفرم هاي اجتماعي در انتخابات آمريكا و نيز پس از آن در خصوص رئيس جمهور اين كشور به كار بردند، اضافه كرد: پلتفرم هاي فضاي مجازي براي استفاده كاربر از اين فضا شرط و شروط مي گذارند و حالا تفاوتي نخواهد داشت كه اين كاربر رئيس دولتي مانند آمريكا باشد و يا يك فردي معمولي؛ چرا كه همه كاربران به نوعي نيازمند اين بستر هستند. دولت ها بايد زودتر از خواب بيدار شوند حبيبي با تاكيد بر اينكه دولت ها بايد زودتر از خواب بيدار شده و بتوانند از طريق نيازهايي كه اين پلتفرم ها دارند، آنها تحت كنترل خود در بياورند، گفت: در اين صورت دولت ها مي توانند در مقابله با قدرت پلتفرم هاي خارجي موفق شوند. براي مثال پلتفرم ها نيازهايي مانند سرور، فضا و زيرساخت هاي ارتباطي و تبادلات مالي دارند و دولت ها مي توانند از اين نيازمندي ها به نفع خود استفاده كرده و پلتفرم ها را تحت كنترل خود درآورند. عضو هيأت مديره مجمع فعالان فضاي مجازي پاك ادامه داد: با توجه به اينكه هنوز شرايط به گونه اي نيست كه تمامي نيازهاي بشر محتاج به پيام رسان هاي اجتماعي باشد، دولت ها نبايد غفلت كرده و بايد قواعد و قوانيني بگذارند تا بتوانند پلتفرم ها را وابسته به خود نگه دارند. در اين صورت دولت ها مي توانند حكومت نسبي خود را بر پلتفرم ها داشته باشند و در غير اينصورت بازنده اين ميدان خواهند بود. دولت آينده همان صاحب پلتفرم است اين كارشناس با اشاره به اينكه برخي كشورها به اين سمت حركت كرده اند، گفت: دولت ها در حال تبديل شدن به پلتفرم هاي مجازي هستند و حتي پيش بيني مي شود كه مهم ترين خدمات دولتي بر بستر پيام رسان ها و شبكه هاي اجتماعي عرضه شود. در اين صورت مي توان گفت كه دولت آينده همان صاحب پلتفرم است. حبيبي خاطرنشان كرد: همانطور كه روزي دولت ها، زيرساخت هاي حياتي و عمومي مانند آب و برق و جاده را فراهم كرده و حاكميت بر آن را در اختيار خود داشتند، هم اكنون بايد اين حاكميت را به سمت پلتفرم هاي اجتماعي ببرند. در غير اينصورت عمر دولت ها محدود خواهد بود. اتفاقي كه مي افتد اين است كه كم كم پلتفرم هاي اجتماعي و سرويس دهندگان مختلف در فضاي مجازي، به تمامي نيازهاي مردم تسلط داشته و همه مردم را محتاج خود مي كنند. وي گفت: در صورت وقوع اين اتفاق، برخورد و مقابله با بسترها و پلتفرم هاي اجتماعي نه تنها ممكن نخواهد بود بلكه اين پلتفرم ها تمامي ابعاد زندگي مردم را نيز تحت تأثير قرار خواهند داشت. در كشوري بيرون از مرز خودمان سكونت داريم حبيبي با اشاره به آمادگي كشور براي مقابله با قدرت پلتفرم ها، بر لزوم اهميت اين موضوع از سوي حاكميت تاكيد كرد و گفت: مردم نبايد خود را وابسته به پلتفرم هاي خارجي كنند. پلتفرهايي كه دست ما به صاحبان آنها نمي رسد. معناي وابستگي به پلتفرم هاي خارجي اين است كه در كشوري بيرون از مرز خودمان سكونت داريم و دولت آن نيز به انتخاب ما تعيين نمي شود. وي تصريح كرد: مردم نيازهايي دارند و اين نيازها بايد از سوي دولت، پاسخ داده شود؛ اگر دولت نياز مردم در حوزه فضاي مجازي را پاسخ دهد مي توان حكمراني سايبري را حفظ كرد و با اين منطق لازم است كه سرويس هاي پايه و حياتي خودمان را در كشور توسعه دهيم. براي مثال در لايه زيرساخت هاي نرم افزاري سيستم عامل يكي از اين نيازها است. هم اكنون سيستم عامل هاي خارجي مانند ويندوز، اندرويد و ios در كشور ما مورد استفاده قرار مي گيرند و به راحتي مي توانند عليه ما اقدام كرده و خدمات خود را از دسترس ما خارج كنند. همان اتفاقي كه به راحتي در زمينه حذف تلگرام طلايي از گوشي كاربران ايراني توسط گوگل رخ داد و تواني براي برخورد با آن نبود. اين كارشناس فضاي مجازي با اشاره به اينكه ما بايد يك استقلال نسبي در حوزه سيستم عامل داشته باشيم تاكيد كرد: اگر روزي با مواردي اينچنيني در زمينه سيستم عامل مواجه شديم و روي ما حاكميتي اعمال شد، درصد بالايي از كاربران، داراي سيستم عامل داخلي باشند و مشكلي ايجاد نشود. حبيبي اضافه كرد: در لايه خدمات پايه مانند موتور جستجو و پيام رسان هاي اجتماعي و خدماتي از اين قبيل نيز نيازمند يك نمونه داخلي قابل اتكا و اعتماد هستيم كه امور مردم را پاسخگو باشند. در اين صورت مي توانيم بگوييم كه در دنياي آينده پلتفرم ها، مرز حاكميتي ما مشخص است. در غير اينصورت مجبور خواهيم بود كه در مرز مجازي كشور ديگري مستقر شويم و هيچ قدرتي در خصوص اعمال حاكميت آنها بر خودمان نخواهيم داشت./مهر